بهترین درمان اختلالات کف لگن در زنان به نوع مشکل، شدت علائم و وضعیت عضلات کف لگن بستگی دارد. مشکلاتی مانند افتادگی مثانه و رحم، بی‌اختیاری ادرار، اختلال در دفع و دردهای لگنی همیشه به جراحی نیاز ندارند و در بسیاری از موارد می‌توان با فیزیوتراپی تخصصی، تمرینات مناسب و اصلاح سبک زندگی، علائم را بهبود بخشید. بااین‌حال، در برخی بیماران ممکن است درمان دارویی یا جراحی ضروری باشد.
دکتر مریم کرمعلی، متخصص زنان و زایمان و دارای فلوشیپ اختلالات کف لگن، با بررسی علت و شدت اختلال، روش درمان متناسب با شرایط هر بیمار را پیشنهاد می‌دهند. در ادامه، روش‌های درمان اختلالات کف لگن در زنان، میزان اثربخشی آن‌ها و شرایطی که جراحی ضرورت پیدا می‌کند را بررسی خواهیم کرد.
درمان افتادگی کف لگن
همانطور که می‌دانیم اختلالات کف لگن می‌توانند شامل مشکلات مختلفی مانند بی‌اختیاری ادرار و مدفوع، افتادگی اعضای لگنی و دردهای مزمن لگنی باشند. درمان این اختلالات بستگی به نوع و شدت مشکل دارد.به طور کلی مشکلاتی که در کف لگن ایجاد می شود شامل بیماری های زیر خواهد بود :
- افتادگی رحم
- افتادگی مثانه
- بی اختیاری ادرار
- لگن درد شدید
- پرولاپس لگنی
- مشکلات دفع
- و …
بهتر است بدانیم قبل از شروع درمان نیاز است از وجود این عارضه مطمئن شویم. در نتیجه پزشک اقدام به انجام آزمایشاتی می‌کند. معاینات و آزمایشات مخصوص در این رابطه کمک می کند که تشخیص دقیقی از علت ایجاد بیماری و شیوه ی درمان آن حاصل شود. ممکن است که نیاز به انجام عمل جراحی داشته باشید و یا اینکه با مصرف دارو مشکلتان حل شود . اما شیوه ی درمان در هر صورت به تشخیص جراح و با توجه به میزان آسیب وارد شده به اندام های کف لگن می‌باشد .
در هر صورت معاینه باید توسط متخصص انجام شود که تشخیص دقیق و صحیح صورت بپذیرد .یکی دیگر از اختلالات کف لگن مشکلاتی است که فرد در زمان دفع خواهد داشت در این اختلال فرد احساس عدم تخلیه کامل خواهد داشت و یا دچار یبوست مزمن می شود که در نهایت منجر به ایجاد مشکل در دفع می شود
بیشتر بخوانید: فلوشیپ کف لگن
راه های درمان اختلالات کف لگن
برای درمان ابتدا باید تشخیص دقیقی از علت ایجاد آن داده شود ممکن است که مشکل به سادگی با روش‌های غیر جراحی قابل درمان باشد روش هایی که به صورت غیر جراحی مدنظر قرار می‌گیرند شامل موارد زیر خواهد بود
- انجام تمرینات کیگل
با انجام تمرینات کف لگن که امروزه روشی مناسب برای تقویت عضلات کف لگن می باشد می تواند اختلالات کف لگن را بهبود بخشید دقت داشته باشید که این ورزش ها باید به صورت مرتب و صحیح انجام شود تا بتوانند مقداری عضلات کف لگن را قوی‌تر سازد. البته تمرینات کیگل باعث درمان افتادگی نمی شود اما همیشه پیشگیری بهتر از درمان است و توصیه می شود که خانم ها به صورت مرتب این تمرینات را انجام دهند
تقویت عضلات کف لگن
تزریق بوتاکس یکی از تکنیک‌های نوین و بسیار کارآمد برای از بین بردن بی اختیاری ادرار می باشد که تا حد بسیار زیادی به کنترل ادرار و از بین‌بردن بی اختیاری آن تاثیر گذار است البته ممکن است که علاوه بر تزریق بوتاکس تزریقات دیگری مانند حجم دهنده ها مورد استفاده قرار بگیرد با تزریق ژل به مثانه و پیشابراه بافت آن ضخیم تر شده و تنگ تر می شود و باعث می شود که این اختلال کنترل شود.
- فیزیوتراپی کف لگن:
فیزیوتراپیست‌های تخصصی می‌توانند برنامه‌های تمرینی و تکنیک‌های خاصی را برای تقویت عضلات کف لگن ارائه دهند. این برنامه‌ها ممکن است شامل، بیوفیدبک که یک روش آموزشی است که به بیمار کمک می‌کند تا کنترل بیشتری بر عضلات کف لگن خود پیدا کند. همچنین ممکن است پزشک اقدام به الکتروتراپی کند. در این روش از تحریک الکتریکی برای تقویت عضلات کف لگن استفاده می‌شود. - مشاوره و تغییرات سبک زندگی:
بهتر است بدانیم سبک زندگی می‌تواند تاثیر پررنگی در سلامت جسمانی افراد داشته باشد. در نتیجه این موضوع در بهبودی فرد از این عارضه نیز نقش بسیاری دارد. به طور مثال در صورت وجود اضافه وزن، فرد می‌تواند با کاهش آن تاثیر بسیاری در کاهش فشار کف لگن داشته باشد. همچنین بسیار از ضررهای که بلند کردن جسم سنگین می‌تواند به همراه داشته باشد شنیده‌ایم. در نتیجه اجتناب از بلند کردن اجسام سنگین می‌تواند به جلوگیری از فشار اضافی بر عضلات کف لگن کمک کند. - آموزش مدیریت مثانه و روده:
زمانی که صحبت از آموزش مدیریت مثانه می‌شود باید بدانیم این درمان شامل زمان‌بندی منظم برای رفتن به توالت به منظور جلوگیری از پر شدن بیش از حد مثانه. همچنین بهتر است بدانیم استرس می‌تواند علائم را بدتر کند، بنابراین آموزش مدیریت استرس نیز می‌توانند مفید باشند. - داروها:
در برخی موارد، پزشکان ممکن است داروهایی را برای کاهش علائم تجویز کنند. این داروها می‌توانند شامل:داروهای ضدالتهاب، برای کاهش درد و التهاب و همچنین داروهای تقویت‌کننده عضلات، برای کمک به تقویت عضلات کف لگن استفاده می‌شود.
بیشتر بخوانید: علائم اختلالات کف لگن
درمان اختلالات کف لگن با جراحی
درمان قطعی بی اختیاری ادرار و افتادگی رحم به طور قطع روش جراحی می‌باشد به کمک جراحی بهترین درمان برای از بین بردن اختلالات کف لگن مد نظر قرار خواهد گرفت. اما بهتر است بدانیم برای نتیجه بخش بودن جراحی بهتر است از دقت در انتخاب پزشک حاذق غافل نشویم و همچنین مراقبت‌های بعد از جراحی را به طور منظم و دقیق رعایت کنیم.
بیشتر بخوانید: بهترین دکتر درمان افتادگی مثانه در تهران
سوالات متداول درباره درمان اختلالات کف لگن در زنان
بستگی به نوع اختلال و شدت آن دارد. مشکلات عملکردی عضلات کف لگن ممکن است با فیزیوتراپی تخصصی و تمرینات مناسب بهبود قابل‌توجهی پیدا کنند. اما در مواردی مانند افتادگی شدید مثانه یا رحم، درمان‌های غیرجراحی معمولاً علائم را کنترل می‌کنند و لزوماً افتادگی ساختاری را برطرف نمی‌کنند.
مدت درمان به نوع مشکل، شدت علائم و روش انتخابی بستگی دارد. در درمان‌های غیرجراحی مانند فیزیوتراپی کف لگن، معمولاً چند هفته تا چند ماه زمان برای مشاهده بهبود نیاز است. در بسیاری از موارد، برنامه تمرینی حدود سه ماه ادامه پیدا می‌کند و سپس نتیجه درمان ارزیابی می‌شود.
بله، احتمال بازگشت برخی مشکلات کف لگن وجود دارد؛ حتی پس از جراحی. افزایش سن، اضافه‌وزن، یبوست مزمن و فشار مداوم به عضلات لگن می‌توانند در عود علائم نقش داشته باشند. پیگیری درمان، کنترل عوامل خطر و انجام تمرینات تجویزشده به حفظ نتایج کمک می‌کنند.
خیر. تمرینات کگل بیشتر برای افرادی مناسب هستند که عضلات کف لگن ضعیفی دارند. در بیمارانی که عضلات کف لگن بیش از حد منقبض یا سفت هستند، انجام خودسرانه این تمرینات ممکن است درد و ناراحتی را تشدید کند. در چنین شرایطی، تمرینات آرام‌سازی و فیزیوتراپی تخصصی انتخاب مناسب‌تری هستند.
بله، بسیاری از مشکلات کف لگن پس از زایمان، مانند نشت ادرار یا ضعف عضلات، با فیزیوتراپی تخصصی و تمرینات متناسب با شرایط مادر بهبود پیدا می‌کنند. در صورت تداوم علائم یا وجود افتادگی قابل‌توجه، مراجعه به فلوشیپ اختلالات کف لگن برای بررسی روش‌های درمانی ضروری است.
نتیجه گیری؛ بهترین درمان اختلالات کف لگن در خانم ها چیست؟
در این مقاله به بررسی راه درمان اختلالات کف لگن که یکی از متداول‌ترین سوالات مخصوصا در میان بانوان است، پرداختیم. توجه داشته باشید که در صورت درمان نکردن این عارضه، ممکن است عوارض جبران ناپذیر دیگری فرد را تهدید کند.
دکتر مریم کرمعلی
جراح و متخصص زنان، زایمان و نازایی
فلوشیپ اختلالات کف لگن و جراح زیبایی زنان
– عضو هیئت علمی دانشگاه علوم پزشکی ایران از سال ۱۳۹۳ تا کنون
– عضو شورای پژوهشی دانشکده پزشکی دانشگاه علوم پزشکی اراک از سال ۱۳۹۱ تا ۱۳۹۳
– عضو کمیته آزمون های بالینی کارآموزی و کارورزی از سال۱۳۹۱ تا ۱۳۹۳
– عضو EDC دانشگاه علوم پزشکی اراک ۱۳۹۱ تا ۱۳۹۳
۰ Comments