ترفندهایی برای درمان قطعی بی اختیاری ادرار در زنان

برای درمان قطعی بی اختیاری ادرار در زنان چه روش هایی وجود دارد؟ از چه روش هایی می توان این عارضه را تحت کنترل گرفت؟ به از دست دادن کنترل مثانه بی اختیاری ادرار گفته می‌شود. برای فرد مبتلا آزاردهنده و ناراحت کننده است. این بیماری در سنین بالا شایع تر است و دلایل مختلفی برای ابتلا به آن وجود دارد. این عارضه فعالیت های روزمره فرد را تحت تاثیر قرار می‌دهد و در هر فرد علائم خاصی دارد. روش های درمانی برای این بیماری وجود دارد که به سن بیمار و میزان توان جسمی و شدت بیماری بستگی دارد.

محتوا نمایش

1. 1 اهمیت درمان بی اختیاری ادرار
2. 2 چه زمانی باید نسبت به درمان بی اختیاری ادرار اقدام کرد؟
3. 3 درمان بی اختیاری ادرار در زنان
   1. 4 آموزش مثانه
   2. 5 دفع مجدد
   3. 6 تغییرات سبک زندگی
   4. 7 تمرینات کگل و نقش آن‌ها در تقویت عضلات کف لگن
   5. 8 درمان های دارویی
   6. 9 روش های جراحی
      1. 10 عمل اسلینگ
      2. 11 تعلیق گردن مثانه
      3. 12 جراحی پرولاپس
      4. 13 اسفنکتر ادراری مصنوعی
4. 14 درمان‌های خانگی بی اختیاری ادرار
   1. 15 فیزیوتراپی
   2. 16 کنترل مایعات مصرفی و رژیم غذایی:
5. 17 چگونه از بی اختیاری ادرار پیشگیری کنیم؟
   1. 18 کنترل و کاهش وزن
   2. 19 قطع مصرف دخانیات و مشروبات الکلی
   3. 20 درمان مشکلات عصبی و بیماری ها
   4. 21 ورزش و تقویت لگن

توضیحات دکتر مریم کرمعلی درباره درمان بی اختیاری ادرار را مشاهده کنید:

انواع بی اختیاری ادرار

بی اختیاری ادرار یکی از مشکلات شایع در افراد است که معمولاً با احساس شرمساری و ناراحتی برای مبتلایان همراه می شود. در این وضعیت فرد مدام احساس نیاز برای تخلیه مثانه دارد و در بسیاری از موارد کنترل مثانه را از دست خواهد داد و دچار بی اختیاری ادرار می شود. مواردی مانند استرس و اضطراب تشدید کننده این حالت هستند، اما مهمترین عامل وارد شدن فشار به مثانه خواهد بود. هرگونه فشار اضافی به اندام های تحتانی باعث می شود که عضلات کف لگن ضعیف شده و قابلیت های خود را از دست بدهد. اگر شما فشار زیادی به ناحیه کف لگن وارد کنید، ممکن است که به بی اختیاری ادرار مبتلا شوید. بی اختیاری ادرار معمولاً در اثر زایمان های متعدد به صورت طبیعی و یا اضافه وزن ایجاد می‌شود اما در مواردی که سبک زندگی فرد به گونه ای است که فشار زیادی به ناحیه کف لگن وارد میشود بی اختیار ادرار ایجاد خواهد شد.

در کل، سه نوع بی اختیاری ادرار وجود دارد:

• بی اختیاری استرسی

این نوع بی اختیاری، با انجام برخی فعالیت های فیزیکی تشدید می یابد. به عنوان مثال،ممکن است هنگام ورزش، سرفه، عطسه و یا خندیدن، کنترل مثانه از دست برود. برخی فعالیت ها نیز باعث می شوند فشار بیشتری به ماهیچه های اسفنگتر وارد شود. این ماهیچه ها ادرار را در مثانه نگه می دارند. هر گ.نه فشار اضافی می تواند باعث آزاد شدن ادرار شود.

• بی اختیاری اضطراری

ااین نوع بی اختیاری به زمانی اطلاق می شود که فرد نیاز فوری به دفع ادرار پیدا می کند و دیگر کنترلی بر مثانه خود نخواهد داشت.

• بی اختیاری لبریزی

در این نوع بی اختیاری، مثانه هنگام ادرار به طور کامل تخلیه نمی شود و ممکن است برخی افراد با ترشح روبرو شوند.

درمان بی اختیاری ادرار در زنان با توجه به علت بروز آن در نظر گرفته می شود که می تواند شامل مصرف دارو، جراحی و یا سایر روش های درمانی باشد.برای درمان نیاز است تا به بهترین جراح بی اختیاری ادرار در تهران یا متخصص فلوشیپ کف لگن  مراجعه نمایید .

• معمولا از بیمار خواسته می شود تمرینات کف لگنی با عنوان تمرینات کگل انجام شود تا به تقویت  عضلات این ناحیه کمک شود و کنترل مثانه نیز بیشتر شود.
• در برخی موارد، یک سری اقدامات مانند محدود کردن مصرف مایعات و یا استفاده از پدهای جاذب می تواند به رفع مشکل بی اختیاری کمک کند.
• پساری، روش درمانی دیگری است که در آن، حلقه ای داخل واژن قرار می گیرد تا مثانه بالا نگه داشته شود و جلوی ترشح ادرار نیز گرفته شود.
• جراحی اسلینگ، که مواد مصنوعی اطراف پیشابراه و یا قسمتی که مثانه به پیشابراه می رسد، قرار می گیرد. که با بسته نگه داشته شدن پیشابراه، جلوی تراوش ادرار نیز گرفته خواهد شد.

علت بروز بی اختیاری ادرار در زنان

دلایل متعددی در بروز بی اختیاری ادرار دخیل هستند علت های آن توسط جراح بی اختیاری ادرار تشخیص داده خواهد شد، از جمله:

• ضعیف شدن عضلات مثانه در پی بالا رفتن سن. داشتن سبکزندگی سالم یکی از موارد مهم در حفظ سلامت مثانه و داشتن عضلات قوی می باشد. هر چه فرد از لحاظ بدنی سالم تر باشد، احتمال بروز بی اختیاری در سنین بالا کمتر خواهد بود.
• آسیب های فیزیکی به عضلات کف لگنی. این آسیب می تواند به دلیل جراحی هایی مانند هیسترکتومی باشد. زایمان و بارداری نیز می توانند به عضلات کف لگنی آسیب بزنند.
• بزرگ شدن پروستات. در آقایان، غده پروستات گردن مثانه را احاطه کرده است. این غده، مایعی را آزاد می کند که کار تغذیه رسانی به اسپرم ها را انجام می دهد. این غده می تواند با بالا رفتن سن، بزرگ شود.
• سرطان. سرطان پروستات و مثانه می توانند باعث بروز بی اختیاری ادرار شوند. در برخی موارد، درمان سرطان نیز می تواند کنترل مثانه را مختل کند. حتی تومورهای خوش خیم نیز با مسدئد کردن جریان ادرار می توانند باعث بی اختیاری شوند.

اهمیت درمان بی اختیاری ادرار

بیمار مبتلا به این عارضه باید به پزشک اورولوژی مراجعه کند تا از دلایل بروز آن مطلع شود و درمان را پیش بگیرد. بهتر است در مراحل اولیه بیماری پیگیر درمان باشیم چون ممکن است علل آن سنگ کلیه یا بزرگ شدن پروستات باشد. این بیماری موجب پایین آمدن اعتماد بنفس فرد میشود و بی توجهی به آن موجب بروز بیماری های جدی تری می‌شود.

چه زمانی باید نسبت به درمان بی اختیاری ادرار اقدام کرد؟

زمانی که بی اختیاری ادرار تکرار شود و اذیت کننده باشد باید به پزشک مراجعه کرد. زیرا بی اختیاری ادرار ممکن است ناشی از بیماری های مزمن باشد. این بیماری موجب اختلال در فعالیت های روزمره می‌شود و افراد سن بالا ممکن است برای رفتن به سرویس عجله کنند و به زمین بخورند. ابتلا به هر نوع بی اختیاری ادرار باید تحت درمان قرار بگیرد، چرا که این اختلال می تواند نشانه ای باشد از یک مکل جدی تر که حتما باید درمان شود. حتی در صورتی که مشکل چندان جدی نباشد، بی اختیاری می تواند مشکلاتی را در زندگی فرد ایجاد کند. آن چه که اهمیت دارد، تشخیص صحیح و درمان موثر می باشد.

در صورت از دست دادن کنترل مثانه و یا مشاهده علائم زیر، حتما باید به پزشک  متخصص فلوشیپ کف لگن مراجعه شود:

• مشکلاتی در تکلم و یا راه رفتن
• احساس ضعف در هر قسمتی از بدن
• کاهش بینایی
• احساس گیجی
• از دست دادن هوشیاری
• از دست دادن کنترل روده

هنگام مراجعه به پزشک، ابتدا سوالاتی در خصوص سبک زندگی و علائم و نشانه ها مطرح می شود. پزشک به بررسی مدت زمان بروز بی اختیاری می پردازد و نوع آن را تشخیص خواهد داد.

مصرف هر گونه دارو و سوابق پزشکی بیمار نیز باید بررسی گردد.

بسته به اطلاعات به دست آمده، تست های تشخیصی زیر نیز از سوی پزشک تجویز خواهند شد:

• جمع آوری نمونه از ادرار و آنالیز آن، به منظور بررسی علائمی از عفونت و یا سایر مشکلات.
• بررسی میزان ادرار دفع شده، میزان ادرار باقی مانده در مثانه و فشار روی مثانه. جهت انجام این بررسی، کاتتری داخل مثانه و یا پیشابراه قرار خواهد گرفت.
• سیستوسکوپی. در این تست، دوربین کوچکی به منظور بررسی مثانه، داخل این ارگان قرار خواهد گرفت.

درمان بی اختیاری ادرار در زنان

درمان بی اختیاری ادرار در زنان با توجه به علت بروز آن در نظر گرفته می شود که می تواند شامل مصرف دارو، جراحی و یا سایر روش های درمانی باشد.برای درمان نیاز است تا به بهترین جراح بی اختیاری ادرار در تهران  یا متخصص فلوشیپ کف لگن مراجعه نمایید. از جمله روش های درمان بی اختیاری ادرار در زنان عبارتند از:

• تغییرات سبک زندگی
• تمرینات کگل و نقش آن‌ها در تقویت عضلات کف لگن
• درمان‌های دارویی
• روش‌های جراحی
• درمان‌های خانگی
• فیزیوتراپی

آموزش مثانه

آموزش مثانه (Bladder Training) یکی از روش‌های موثر و غیرتهاجمی برای درمان بی‌اختیاری ادرار، به‌ویژه از نوع فوریتی است. هدف از این روش، بازآموزی مثانه برای افزایش ظرفیت نگهداری ادرار و کنترل بهتر بر زمان تخلیه آن است.

در این روش، بیمار یاد می‌گیرد که فواصل بین دفعات ادرار کردن را به‌تدریج افزایش دهد. به‌عنوان مثال، اگر فرد هر یک ساعت احساس نیاز به ادرار دارد، ابتدا تلاش می‌کند این فاصله را به یک ساعت و ربع، سپس به یک ساعت و نیم و بیشتر افزایش دهد. در این مدت، باید در برابر احساس فوری ادرار مقاومت کند و از تکنیک‌هایی مانند تنفس عمیق، منقبض کردن عضلات کف لگن (تمرین کگل) یا پرت کردن حواس برای کاهش فوریت استفاده نماید.

آموزش مثانه اغلب چند هفته تا چند ماه زمان می‌برد و نیاز به استمرار و همکاری بیمار دارد. نتیجه آن، کاهش دفعات مراجعه به دستشویی، کنترل بهتر بر ادرار و بهبود کیفیت زندگی است. این روش معمولا به‌صورت ترکیبی با تمرینات کف لگن یا درمان‌های دارویی به کار می‌رود تا اثر بیشتری داشته باشد.

دفع مجدد

ممکن است بعد از تخلیه ادرار احساس بعد از مدت کوتاهی احساس کنید که نیاز به تخلیه مجدد دارید، بعد از هر بار تخلیه کمی صبر کنید و مجدد اقدام کنید. در این حالت مشاهده می کنید که مقداری از ادرار درون مثانه باقی مانده و به صورت کامل خارج نشده است. با این اقدام می توانید از بی اختیاری ادرار در ساعت های بعد جلوگیری کنید. این اقدام کمک می کند که بی اختیاری ادرار مقداری کنترل شود . در واقع شما برای دفع ادرار نیاز به دو مرحله اقدام خواهید داشت

برنامه ریزی برای رفتن به توالت:  بهتر است قبل از اینکه احساس فشار و ناراحتی داشته باشید برای رفتن به دستشویی برنامه ای منظم قرار دهید. مثلا هر ساعت نسبت به تخلیه مثانه اقدام کنید تا به صورت ناگهانی دچار بی اختیاری نشوید. در این روش به جای این که صبر کنید تا احساس دفع ادرار به شما دست دهد، هر دو تا چهار ساعت ادرار را دفع می‌کنید. 

تغییرات سبک زندگی

اصلاح سبک زندگی و تغییر روش های نادرست به کمتر شدن عارضه یا قطع آن کمک می‌کند. از جمله کارهایی که میشه انجام داد عبارتند از:

• کاهش وزن در صورت نامتعارف بودن وزن
• خودداری از استعمال دخانیات و مشروبات الکلی
• خودداری از نوشیدنی های غیر طبیعی و مصرف کافئین
• درمان یبوست

تمرینات کگل و نقش آن‌ها در تقویت عضلات کف لگن

ضعیف بودن عضلات کف لگن ممکن است آزار دهنده باشد زیرا موجب بی اختیاری ادرار و عدم کنترل گاز معده و درد شدید هنگام رابطه جنسی ایجاد می‌شود. برای تقویت عضلات کف لگن تمرینات حرکتی وجود دارد. برای انجام این تمرینات لازم است بدانید این عضلات کجا هستند و چطور مانع قطع بی اختیار ادرار می‌شوند. تمرینات کف لگن شامل موارد زیر است:

• حرکت اسکوات
• هیپ تراست نشسته
• حرکت سگ پرنده
• حرکت پل
• پلانک معکوس

برای آگاهی از روش صحیح تمرینات به پزشک مراجعه کنید.

درمان های دارویی

درمان دارویی بی‌اختیاری ادرار اغلب زمانی استفاده می‌شود که تمرینات کف لگن و روش‌های رفتاری به‌تنهایی موثر نباشند یا نیاز به تقویت اثر آن‌ها وجود داشته باشد. نوع دارو بسته به علت بی‌اختیاری (فوریتی، استرسی یا ترکیبی) متفاوت است.

در موارد بی‌اختیاری ادرار فوریتی که به علت انقباض‌های غیرارادی مثانه ایجاد می‌شود، از داروهای آنتی‌کولینرژیک مانند اکسی‌بوتینین (Oxybutynin)، تولتِرودین (Tolterodine) و سولیفناسین (Solifenacin) استفاده می‌شود. این داروها با کاهش تحریک‌پذیری عضله مثانه، دفعات و فوریت ادرار را کم می‌کنند. البته ممکن است عوارضی مانند خشکی دهان یا یبوست ایجاد کنند.

داروی دیگر در این دسته، میرابگرون (Mirabegron) است که از طریق فعال‌سازی گیرنده‌های بتا۳ در عضله مثانه عمل می‌کند. این دارو نسبت به آنتی‌کولینرژیک‌ها عوارض کمتری دارد و تحمل آن برای بسیاری از بیماران راحت‌تر است. در بی‌اختیاری استرسی که اغلب به دلیل ضعف عضلات کف لگن یا افتادگی مثانه رخ می‌دهد، داروهای موثر کمتر هستند. گاهی از دولوکستین (Duloxetine)، که یک داروی ضدافسردگی با اثر تقویت‌کننده انقباض اسفنکتر ادراری است، استفاده می‌شود.

در برخی موارد خاص، پزشک ممکن است از تزریق بوتاکس در عضله مثانه برای کنترل اسپاسم‌های شدید استفاده کند؛ این روش نیز به‌نوعی درمان دارویی محسوب می‌شود، زیرا بوتاکس از آزاد شدن پیام‌های عصبی منقبض‌کننده جلوگیری می‌کند. در نهایت، انتخاب داروی مناسب باید توسط پزشک متخصص انجام شود، با در نظر گرفتن نوع بی‌اختیاری، شرایط عمومی بدن، سن، و داروهای دیگری که فرد مصرف می‌کند. هدف درمان دارویی، کنترل علائم، افزایش ظرفیت مثانه و بهبود کیفیت زندگی بیمار است.

روش های جراحی

روش های جراحی درمان بی اختیار ادرار عبارتند از:

عمل اسلینگ

در این روش از لایه های بافت بدن برای تهیه اسلینگ در دور تا دور مجاری ادراری و گردن مثانه استفاده می‌شود. این عمل به بسته شدن مجرای ادراری منجر می‌شود که به خصوص در زمان عطسه یا سرفه موثر است .در صورت ابتلا به بی اختیاری ادراری فشاری این عمل توصیه می‌شود.

تعلیق گردن مثانه

در این روش جراحی شکم برش داده می‌شود و بیمار بیهوش می‌شود. 

جراحی پرولاپس

در صورتی که از بی اختیاری ادراری و افتادگی لگن رنج می برید این جراحی برای درمان مناسب است.

اسفنکتر ادراری مصنوعی

در این روش حلقه کوچکی که حاوی مایع است دور گردن مثانه قرار میگیرد تا اسفنکتر ادراری تا زمان دفع ادرار بسته باشد و برای دفع ادرار دریچه که زیر پوست است را فشار دهید.

درمان‌های خانگی بی اختیاری ادرار

• تمرینات ورزشی کگل
• استفاده منظم از منیزیم
• کم کردن وزن
• خوردن ویتامین د
• دانه رازیانه
• چای سبز 
• یوگا

     فیزیوتراپی

فیزیوتراپی از جمله روش های موثر در درمان بی اختیاری ادرار است:

از جمله فواید استفاده از فیزیوتراپی:

• روشی غیر تهاجمی: یک روش غیر تهاجمی و محافظه کارانه است که برای طیف زیادی از مراجعین در انتخاب ارجحیت دارد.
• کاهش استفاده از داروها: در بیشتر موارد فیزیوتراپی نیاز بیمار به مصرف داروها را به حداقل می‌رساند.
• بهبود کیفیت زندگی: روش درمانی فیزیوتراپی  در کل شرایط فردی را بهبود می‌دهد و موجب بالا رفتن اعتماد بنفس فرد می‌شود.
• بهبود قدرت عضلانی: منجر به کنترل مثانه و بهبود قدرت عضلانی و کنترل آن می‌شود.

کنترل مایعات مصرفی و رژیم غذایی:

 برخی از مواد غذایی و نوشیدنی ها ادرار آور هستند در شرایطی که مثانه شما به سرعت تحریک می شود مصرف این دسته نوشیدنی ها مجاز نیست . مثلا الکل و کافئین باعث تحریک مثانه می شوند و یا غذاهای اسیدی ادرار آور هستند ف این مواد غذایی برای دفع نیاز به مایعات بدن دارند که در نهایت باعث بی اختیاری ادرار در افراد مستعد خواهد شد .

چگونه از بی اختیاری ادرار پیشگیری کنیم؟

برای جلوگیری از بارداری نیاز است که شما عوامل ایجاد کننده آن را بشناسید و سبک زندگی  مناسبی برای جلوگیری از آن انتخاب کنید. در ادامه به شما روش هایی ارائه می شود که باعث بی اختیاری ادرار می شود و شما با رعایت آن می توانید از بروز این عارضه جلوگیری نمایید.هنگام مراجعه به پزشک، ابتدا سوالاتی در خصوص سبک زندگی و علائم و نشانه ها مطرح می شود. پزشک به بررسی مدت زمان بروز بی اختیاری می پردازد و نوع آن را تشخیص خواهد داد.

اما به طور کلی نیاز است که اقدامات زیر برای پیشگیری از بروز بی اختیاری ادرار مد نظر قرار بگیرد.

کنترل و کاهش وزن

همانطور که می دانید اضافه وزن یکی از فاکتورهای مهم در بروز بی اختیاری ادرار است . توصیه می شود که از بالارفتن وزن خود جلوگیری کنید و اگر دچار آن هستید حتما از روش های تغذیه و تحرک برای کاهش وزن خود کمک بگیرید. هرچه وزن شما در وضعیت سلامت قرار بگیرد فشار کمتری به اجزای لگن و مثانه وارد می شود که در این صورت عضلات آن دچار تضعیف و آسیب نخواهد شد.

قطع مصرف دخانیات و مشروبات الکلی

مصرف الکل و دخانیات خطر ابتلا به بی اختیاری ادرار را افزایش می دهد. همینطور سیستم ایمنی بدن را کاهش می دهد که در این صورت فرد برای ابتلا به بی اختیاری مستعد می شود. در صورتی که به این بیماری مبتلا باشید به صورت ضروری باید از تشدید آن جلوگیری کرده و مصرف سیگار و قلیان را قطع کنید.

درمان مشکلات عصبی  و بیماری ها

ابتلا به برخی از بیماری های زمینه ای مانند دیابت باعث ایجاد بی اختیاری ادرار می شود. برخی افراد هم به قند خون استرسی مبتلا می شوند که در صورت بالا رفتن آن دچار بی اختیاری ادرار می شوند سعی کنید که با کنترل قند خون از بروز آن پیشگیری کنید. همینطور مشکلات و بیماری های عصبی باعث بی اختیاری ادرار استرسی می شود. برخی افراد با قرار گرفتن در شرایط بحرانی یا فشارهای عصبی دچار تنش و استرس شده که منجر به بی اختیاری ادرار می شود.با کنترل مشکلات عصبی و حفظ آرامش می توانید نسبت به خطر بی اختیاری ادرار ایمن باشید.  مصرف برخی از داروها هم باعث بی اختیاری ادرار می شوند که جزو عوارض موقت آن ها محسوب می شود. در این خصوص بهتر است که از داروهای جایگزین به پیشنهاد پزشک مربوطه استفاده کنید.

ورزش و تقویت لگن

با انجام تمرینات ورزشی مناسب می توانید اندام و عضلات کف لگن را تقویت کنید.این تمرینات کمک می کند که مقاومت و استحکام عضلات بیشتر شده و مانع از افتادگی مثانه و افتادگی رحم شوند. تمرینات کگل به صورت مرتب کمک می کند که شما پیشگیری بسیار ایده آلی در بروز این بیماری داشته باشید. انجام تمرینات کگل علاوه بر جلوگیری از نشت ادرار مانع از خارج شدن مدفوع یا گاز شکم به صورت بی اختیار  می شود. بنابراین انجام آن به خصوص در زنان که بیشتر از مردان دچار بی اختیاری ادرار می شوند توصیه می شود. تقویت این عضلات با انجام تمرین کگل کمک می‌کند تا رحم، مثانه و روده به سمت واژن کشیده  نشود و افتادگی صورت نپذیرد.

نتیجه گیری

در صورت مواجهه با نشت ادرار نیاز است که برای درمان آن توسط متخصص مربوطه اقدام شود. در این خصوص شما به بهترین جراح بی اختیاری ادرار مراجعه می کنید و ایشان بعد از معاینه و بررسی وضعیت کلی بهترین تصمیم برای درمان فوری را در نظر می گیرد. در مواردی که بیماری شدید باشد نیاز به درمان با روش جراحی است. جراحی بی اختیاری ادرار کمک می کند که عضلات و اندام های کف لگن به خوبی تقویت شوند و از بروز بی اختیاری در زمان وارد شدن فشار های کوچک به مثانه جلوگیری می کند. در این خصوص نیاز است که شما با آگاهی از عوامل ایجاد کننده اقدامات پیشگیری را انجام دهید. این اقدامات شامل اصلاح سبک زندگی ، کنترل وزن، عدم مصرف دخانیات و ورزش های مناسب است که کمک می کند شرایط ایده آل بدنی داشته باشید و از بروز افتادگی رحم و مثانه جلوگیری نمایید.